جزوه تایپ شده حسابداری موسسات خدماتی و بازرگانی
مریم معلمی دانشگاه سراسری علی بیگی دانشگاه سراسری سعید نمازیان دانشگاه علمی کاربردی عباس گلی دانشگاه پیام نور دانشگاه آزاد
:
“”.
:
:
“” : )(، :
“” “” : ) (، :
:
“” = + “” “”
:
( ( “” )( :
: :
:
= + + = :
*:
– / /*:
)( ََ/ / *- / /*:
)( )( / / *- / / * :
)( )( )( / /*- //*:
) ( )( )( )( //*- // *:
)( ) ( / / *- / / *:
)( )( / /*- / /*:
)( )( //*- //*) (.
:
)( )( )( //*- //*
)( )( //*- // *:
از یک طرف باعث افزایش داراییها )موجودی نقد و بانک( و از طرف دیگر باعث کاهش داراییها )حسابهای دریافتنی( میشود.
معادله حسابداري مؤسسه جلالي در تاریخ 21/02/5*13
سرمایه بدهيها دارایيها
سرمایه آقاي جلالي اسناد پرداختني حسابهاي پرداختني
11- در تاریخ 31/02/5*13 قراردادی با شرکت بیمه منعقد گردید و ساختمان مؤسسه با پرداخت مبلغ 000، 200 ، 1 ریال طی چک نقدی به مدت یکسال بیمه گردید .
تجزیه و تحلیل :
پرداخت مبلغی بابت قرارداد یک ساله بیمه ابتدا بایستی تحت عنوان پیش پرداخت اعمال حساب شود که جزء داراییهای مؤسسه به شمار میرود .این فعالیت از یک طرف باعث افزایش داراییها )پیش پرداخت ها( و از طرف دیگر باعث کاهش داراییها) موجودی نقد و بانک( میشود. در پایان هر ماه یا در پایان هر دوره مالی آن میزان از قرارداد که تحقق یافته باشد از حساب پیشپرداخت خارج میگردد.
معادله حسابداري مؤسسه جلالي در تاریخ 31/02/5*13
سرمایه بدهيها دارایيها
سرمایه آقاي جلالي اسناد پرداختني حسابهاي پرداختني
پيشپرداختها زمين اثاثهاداري حسابهاي دریافتني ملزوماتاداري ساختمان نقد و بانک
همان طور که ملاحظه میشود هر فعالیتی باعث تغییر اقلام معادله حسابداری میشود ولی همواره معادله حسابداری برقرار است یعنی همیشه مجموع داراییهای مؤسسه با مجموع بدهیها و سرمایه مؤسسه برابر است.
در جدول زیر آثار رویدادهای مالی فوق بر معادله حسابداری مؤسسه جلالی به طور خلاصه نشان داده شدهاست:
مؤسسه تایپ و تکثير جلالي آثار فعاليت ها و رویداد هاي مالي برمعادله حسابداري
ارقام به هزار ریال
سرمایه بدهیها داراییها شرح فعالیت
سرمایه آقای جلالی اسناد
پرداختنی حسابهای
پرداختنی پیش
پرداختها زمین اثاثه اداری حسابهای
دریافتنی ملزومات اداری ساختمان نقد و
بانک
با توجه به جدول فوق هر فعالیت و رویداد مالی باعث تغییر در یکی از عناوین داراییها، بدهیها و یا سرمایه میشود.
ترازنامه
در فصل گذشته گفتهشد که اطلاعات حسابداری در قالب گزارشهای حسابداری در اختیار استفادهکنندگان قرارداده میشود. یکی از گزارشهای مهم حسابداری “ترازنامه” یا “صورت وضعیت مالی” است.
تعریف ترازنامه:
گزارشی است که وضعیت مالی یک مؤسسه یا واحد اقتصادی را در یک تاریخ معین نشان میدهد . به عبارت دیگر صورتحسابی است که داراییها و بدهیها و سرمایه یک واحد اقتصادی را در یک تاریخ معین نشان میدهد.
برای تهیه ترازنامه می توان از اطلاعات معادله حسابداری استفاده نمود . به بیان دیگر ارائه اطلاعات اجزای معادله حسابداری در قالب و شکل منظم مبنای تهیه ترازنامه میباشد.
ترازنامه در اشکال مختلفی تهیه میشود که یکی از نمونههای رایج آن به شکل T است. در این فرم از ترازنامه ابتدا در سمت راست آن داراییها به ترتیب قابلیت تبدیل به وجه نقد آنها نوشته میشود و سپس در سمت چپ آن ابتدا بدهیها و آنگاه سرمایه مؤسسه آورده میشود.
برای ارائه یک فرم کامل از ترازنامه ابتدا لازم است داراییها و بدهیها دستهبندی گردد.
انواع دارایيها :
1- دارايیهای جاری: شامل موجودی بانک، صندوق، حسابهای دریافتنی )بدهکاران(، اسناد دریافتنی، پیشپرداختها، ملزوماتاداری که قابلیت تبدیل آنها به وجه نقد زیاد است.
2- دارايیهای ثابت: شامل زمین، ساختمان، ماشینآلات، وسائط نقلیه، اثاثهاداری که اینگونه داراییها بیش از یک دوره مالی برای مؤسسه انتفاع دارند و معمولا واحد اقتصادی در سالهای متمادی از این داراییها در جهت کسب سود استفاده مینماید.
3- دارايیهای نامشهود: شامل سرقفلی، حقالامتیازات )آب، برق، گاز و تلفن(، حقالاختراع و… که معمولا جزو داراییهای مؤسسه محسوب ولی به صورت عینی مشاهده نمیشوند .سرقفلی یک نوع دارایی نامشهودی است که در نتیجه عوامل مطلوبی مانند “محل ،برتری محصول؛ حسن شهرت ،مهارت و مدیریت” نصیب یک واحد تجاری میگردد.
انواع بدهيها:
1- بدهیهای جاری: شامل حسابهای پرداختنی )بستانکاران(، جزوه حسابداری موسسات خدماتی و بازرگانی پرداختنی کوتاهمدت، پیشدریافتها، مالیات پرداختنی، حقبیمه پرداختنی و کلیه بدهیهای مؤسسه که در طی دوره جاری پرداخت خواهد شد .
2- بدهیهای بلندمدت: شامل دیونرهنی، اسناد پرداختنی بلندمدت وکلیه بدهیهایی که سررسید آنها در سالهای آینده میباشد.
لازم بذکر است چنانچه قسمتی ازاقساط بدهیهای بلندمدت در سال جاری سررسید شود ، صرفا به همان میزان از بدهیهای بلندمدت کسر و در قسمت بدهیهای جاری تحت عنوان حصه)سهم( جاری بدهیهای جزوه حسابداری بهای تمام شده دستهبندی میشود.
با توجه به دستهبندی فوق، برای تنظیم ترازنامه در قسمت سمت راست ابتدا داراییهای جاری به ترتیب قابلیت تبدیل به وجه نقد آوردهمیشود و سپس داراییهای ثابت به ترتیب ثابت بودن و آنگاه داراییهای نامشهود مؤسسه ثبت میشود. در قسمت سمت چپ ترازنامه ابتدا بدهیهای جاری و سپس بدهیهای بلندمدت و در نهایت سرمایه مؤسسه ثبت میشود .معمولا در تهیه ترازنامه نکات زیر در نظر گرفته میشود:
1- عنوان: شامل نام واحد اقتصادی، نام گزارش یا صورتحساب، تاریخ گزارش.
2- واحد اندازهگیری: که در حسابداری پول رایج هر کشور است. معمولا در بالای ترازنامه واحد پول رایج درج میگردد .
3- طرفین ترازنامه: در سمت راست داراییها و در سمت چپ بدهیها و سرمایه نوشته میشود.
4- ترتیب نوشتن دارايیها : داراییهای جاری به ترتیب قابلیت تبدیلشدن به وجه نقد و داراییهای ثابت به ترتیب ثابت بودن آنها.
مدیران مؤسسات بایستی همواره تلاش نمایند تا سرمایه در گردش مؤسسه به طرف منفی سوق پیدا نکند. ولی اگر بنا به دلایلی سرمایه در گردش مؤسسهای منفی شود، اقدامات زیر برای رفع آن توصیه میشود:
1- افزايش سرمايه مؤسسه از طريق سرمايهگذاری مجدد صاحب مؤسسه به صورت آورده نقدی.
2- تبديل قسمتی از بدهیهای کوتاهمدت مؤسسه به بدهی بلندمدت.
3- دريافت وام بلندمدت از بانک يا ساير مؤسسات مالی و اعتباری.
4- تبديل )فروش( قسمتی از دارايیهای ثابت به دارايیهای جاری.
5- افزايش فعالیتهای انتفاعی و کسب درآمد بیشتر.
انجام موارد فوقالذکر دارای هیچگونه اولویتی نمیباشد و در مؤسسات مختلف انتخاب روشهای مذکور بستگی به شرایط خاص مؤسسه دارد .
1-2 : در هر سطر به جای علامت سؤال مبلغ صحیح را بنویسید.
سرمايه جمع بدهی جمع دارايی رديف
؟ 400 ،000 2 ،000 ،000 1
200 ،000 1 ،800 ،000 ؟ 2
2 ، 200 ،000 ؟ 3 ، 600 ،000 3
تمرین 2-2 : در هر سطر به جای علامت سؤال مبلغ صحیح را بنویسید.
خلاصه حسابداری
تمرین 3- 2: معاملات و عملیات مالی زیر برخی از فعالیتهای خردادماه “مؤسسه طبس” است. اثر هر معامله را بر جمع داراییهای مؤسسه تعیین کنید. پاسخ خود را در قالب عبارت “جمع دارایی را افزایش می دهد”، “جمع دارایی را کاهش می دهد”، “جمع دارایی را تغییر نمیدهد” ارائه نمایید.
1( آورده غیرنقدی صاحب مؤسسه به عنوان سرمایه
2( خرید نقدی یک دستگاه ماشین تحریر
3( خرید یک دستگاه اتومبیل وانت به مبلغ 000، 400 ریال که مبلغ 000، 50 ریال از قیمت خرید به طور نقد پرداخت شد و بقیه باید طی 24 قسط مساوی ماهانه پرداخت گردد .
4( پرداخت یک بدهی
5( اخذ وام از بانک
6( فروش نقدی زمین به بهای تمامشده
7( فروش نسیه زمین به بهای تمامشده
8( فروش زمین به قیمتی بیش از بهای تمامشده
9( فروش زمین به قیمتی کمتر از بهای تمامشده
10( دریافت وجه از بدهکاران) حسابهای دریافتنی(
4- 2 : برخی از معاملات و عملیات مالی که در اولین ماه فعالیت “مؤسسه درخشان” انجامگرفته، به شرح زیراست. اثر هر معامله را بر جمع داراییها، جمع بدهیها و سرمایه مشخص کنید. برای پاسخ از علائم زیر استفاده کنید. افزایش )+( کاهش) -( بدون تأثیر) 0(
سرمايه جمع بدهی جمع دارايی شرح فعالیت رديف
سرمایهگذاری نقدی صاحب سرمایه در مؤسسه الف
اخذ وام از بانک ب
خرید نسیه اثاثهاداری ج
خرید یک دستگاه آپارتمان به مبلغ 000، 000، 15 ریال )با جزوه حسابداری موسسات خدماتی و بازرگانی چک به مبلغ 000، 000، 5 و الباقی با تسلیم یک فقره سفته( د
خرید نقدی سه قطعه زمین ه
فروش یک قطعه از زمین به مبلغی بیش از بهای تمامشده و
فروش یک قطعه از زمین به مبلغی کمتر از بهای تمامشده ز
پرداخت وجه به بستانکاران ح
تمرین 5-2: اقلام تشکیلدهنده تراز نامه”مؤسسه دانیال” در تاریخ 31 شهریورماه :
“” :
( ( ( ( ( “” -: ” ” :
– – – – – – )(
– – – – % – – )+( ) -( ) ( – + + -: ( ( ( ( ) (
( ( ( ( )+( ) – ( )( – + + -: //*”” :
)(
)(
بانک )تاريخ بازپرداخت 1/6/1387(
50 ،000 وام دريافتی از بانک )تاريخ بازپرداخت 1/6/1389(
15 ،000 ملزوماتاداری
42 ،000 پیشپرداخت بیمه
93 ،500 اثاثهاداری
با توجه به اطلاعات فوق مبلغ دارایی جاری و مبلغ بدهی جاری را تعیین کنید.
9-2 : با اطلاعات زیر ترازنامه”مؤسسه باختر” را در پایان اسفند ماه سال 3X13 تهیه کنید.
مبلغ به ريال عنوان حساب مبلغ به ريال عنوان حساب
700 ،000 ملزومات اداری 1 ، 250 ،000 بستانکاران) حسابهای پرداختنی (
2 ،800 ،000 دیون رهنی ) سررسید 1/6/9X13 ( 1 ، 380 ،000 بدهکاران ) حسابهای دریافتنی (
1 ،100 ،000 اسناد پرداختنی ) سررسید 1/4/4X 13( 4 ،000 ،000 ساختمان
1 ،800 ،000 اسناد دریافتنی 2 ،500 ،000 بانک
1 ،200 ،000 پیش پرداخت بیمه 1 ،400 ،000 وسائط نقلیه
1 ،400 ،000 مالیات پرداختنی ؟ سرمایه آقای باختری
1 ،150 ،000 زمین
تمرین 10 – 2 : مانده حسابهای دفتر کل ” مؤسسه یادگار “در تاریخ 30 بهمن 5X13به شرح زیر است:
25،000 زمین 35 ، 000 بستانکاران)حسابهای پرداختنی(
50،000 اسناد پرداختنی بلندمدت 18،000 بدهکاران)حسابهای دریافتنی(
5 ، 000 اسناد پرداختنی 60،000 ساختمان
10،000 اسناد دریافتنی 65 ، 000 جزوه حسابداری موسسات خدماتی و بازرگانی آقای یادگار
2، 000 پیشپرداخت اجاره 3، 000 بانک
2، 000 پیشپرداخت بیمه 30،000 اثاثهاداری
15 ،000 حقوق پرداختنی 20،000 موجودی ملزوماتاداری
تراز نامه طبقه بندی شده “مؤسسه یادگار ” را تهیه نمایید .
تمرین 11-2 : با توجه به اقلام زیر ترازنامه طبقهبندی شده “مؤسسه جم “را در تاریخ 29 اسفند 6X13تهیه کنید:
ريال عنوان حساب ريال عنوان حساب
10 ،000 اسناد دریافتنی 1 ،400 ،000 زمین
7 ،600 اثاثه اداری 55 ،000 بستانکاران )حسابهای پرداختنی(
15 ،000 بانک ؟ سرمایه آقای جم
5 ،000 وسائط نقلیه 120 ،000 ساختمان
3 ،000 ابزار و وسایل کار 100 ،100 اسناد پرداختنی
17 ،500 بدهکاران)حسابهای دریافتنی(
12- : ” ” :
)(
)(
؟ :
– – – – ) .//( – :
– – – – //- : ( ( ( -: :
: //: //: ////: //: //: /: /: //% : /: /: /
فهرست مطالب