جزوه تایپ شده شیمی بهداشت محیط
دانشگاه پیام نور کاردانی کارشناسی ارشد خلاصه کتاب دانشگاه آزاد علمی کاربردی استخدامی رشته
آموزش به مادر در رابطه با مراقبت از • • • • • • () • • • • • • • • • • 
( ) (/ )
: ( ) : ( ) :
() : () :
: ( ) ( ) ( ) ( ) :
() ً :
عامل محافظتی اصلی در برابر میکروارگانیسم های بیماری زا هستند با انجام دوش واژینال تغییر مییابد در صورتی که انجام دوش واژینال توسط مراقب بهداشتی توصیه شده باشد آموزشهای لازم نیز باید به خانم باردار داده شود از جمله اینکه برای کاهش فشار آب بهتر است که کیسه حاوی مایع شستشو بیشتر از ۱۵ سانتی متر(6 اینچ) بالاتر از سطح واژن قرار نگیرد
بهداشت محیط
پوشاک:
یکی از فاکتورهای مهم و موثر در رابطه با احساس مادر باردار نسبت به خود و ظاهرش در جزوه شیمی بهداشت محیط عموم، نحوه لباس پوشیدن وی است. لباس های وی بهتر است مناسب، آزاد، قابل شستشو و سبک باشند. لباس هایی که از شانه آزاد است برای شکم بزرگ مشکلی ایجاد نکرده و راحت تر است، بهتر است مادر باردار از پوشیدن لباس هایی نظیر جوراب های بلند تا زیر زانو و یا تا ران جوراب دارای کش تنگ یا شلوار های دارای کمربند خودداری نمایند، زیرا این لباسها میتواند خونرسانی به پاها را دچار اختلال کنند و در صورت انسداد خون در وریدهای پا ادم وریدهای واریسی به وجود می آیند
با پیشرفت بارداری مرکز ثقل بدن به سمت جلو تغییر پیدا میکند و در نتیجه احتمال افتادن مادر بیشتر میشود. به همین علت بهتر است از پوشیدن کفش های پاشنه بلند اجتناب نماید. یکی دیگر از مشکلات کفش های پاشنه بلند تشدید انحنای کمر است که افزایش در حکم را به دنبال دارد در حالی که کفشهای پاشنه کوتاه تعادل فرد را بهبود بخشیده و موجب تسکین کمردرد میشوند.
مراقبت از پستان و نیپل:
سایز پستانها در دوران بارداری یک تا دو شماره افزایش مییابد. به منظور پیشگیری از ایجاد اختلال در بافت ارتجاعی پستان ها باید از سوتین های حمایتی و محکم استفاده نمود و اگر مادر قصد دارد به کودک شیر بدهد استفاده از سوتین های شیردهی توصیه می شود
هنگام حمام کردن نباید ناحیه نوک پستان را با صابون شد زیرا صابون دارای تاثیر خشک کنندگی بوده و چربی طبیعی تولید شده توسط غدد مونتگومری را از بین میبرد. باید به زنان آموزش داده شود که قبل از سه ماهه سوم بارداری یا در طی آن ممکن است مایع زرد رنگ به نام کلستروم پستان ترشح شود که در صورتی که میزان آن زیاد باشد باید برای خشک نگه داشتن ناحیه از پدهای داخل سوتین استفاده نمود؛ در غیر این صورت رطوبت مداوم بافت سینه ممکن است موجب خراشیدگی نیپل شود. ممکن است طی دو ماه آخر بارداری به منظور تصحیح پستان های با نوک فرو رفته از کلاهک های مخصوص نیپل برای برجسته کردن آن استفاده نمود. همچنین دانستن این موضوع لازم است که سایز پستان تاثیری در تولید میزان شیر و کفایت آن ندارد
مراقبت از دندان:
خانم های باردار میتوانند مراقبت های معمولی دهان و دندان را ادامه دهند اما درمان هایی که نیاز به عکسبرداری دارند باید تا پایان بارداری به تعویق بیفتند. توصیه می شود که پوسیدگی های دندانی پر شده و عفونت های آن درمان شود. در دوران بارداری خونریزی از لثه ها شایعه است که علت آن افزایش عروق خونی در این منطقه است و برای کاهش آن بهتر است از مسواک نرم استفاده شود
بافت دندان ها نیز تحت تاثیر بارداری دچار تغییراتی می شوند سطح بالای استروژن در دوران بارداری موجب هایپرپلازی لثه ها شده و در نتیجه مادر باردار را در معرض خطر ژنژویت قرار میدهد که با التهاب و حساسیت لثه ها خود را جزوه شیمی بهداشت محیط میکند. از تغییرات دیگر دهان در دوران بارداری میتوان خشکی دهان یا افزایش ترشح بزاق را نام برد. به علت برگشت غذا از معده به مری و استفراغ در دوران بارداری مینای دندان آسیب میبیند. خانمهایی که دارای بیماری های پریودنتال (بافتهای اطراف دندان) هستند در معرض خطر زایمان زودرس و تولد نوزاد با وزن کم می باشند که علت آن سطح بالای پروستاگلندین PGE2است که در نتیجه التهاب دندان رخ میدهد
برای حفظ بهداشت دهان در دوران بارداری باید مواردی را رعایت نمود از قبیل استفاده از مسواک نرم، استفاده از نخ دندان، جرم گیری مناسب دندانها، معاینههای کافی و به موقع دندان و حفظ رژیم غذایی مناسب. مراقبتهای تخصصی دندان اورژانسی نباشند را میتوان به سه ماهه دوم بارداری موکول کرد. تکامل دندان های شیری جنین در هفته ششم بارداری و دندانهای دائمی در هفته دهم آغاز میشود. در دوران بارداری باید ویتامین ها، فلوراید، غذاهای سرشار از ویتامین آ سی، دی، کلسیم، فسفر و پروتئین را به اندازه مناسب مصرف نمود پرستار باید در رابطه با مراقبت از دهان و نیاز به مراقبت پیشگیرانه تخصصی دندان و تغذیه کافی به مادر باردار آموزش دهد
واکسیناسیون در دوران بارداری:
تزریق واکسن های ویروسی زنده ضعیف شده در دوران بارداری ممنوع است زیرا ویروس های زنده می توانند بر رویان در حال رشد و جنین اثرات تراتوژنیک (خطر صدمه احتمالی) داشته باشند. مادر باردار باید مطلع باشد که قبل از تزریق هر واکسنی باید مراقبین بهداشتی را از بارداری خود مطلع نماید
گاهی مزایای انجام واکسیناسیون در مادر باردار بیشتر از خطرات آن میباشد؛ مثلاً زمانی که احتمال مواجهه با بیماری بالا ً ( ) :
سنگین، حفظ تعادل بدن و یا ایستادن طولانی مدت کار با ماشین های صنعتی و تماس با سایر عوامل محیطی خطرناک باشد باید تا حد ممکن آنها را اصلاح نمود. خانم های باردار دارای مشاغل کم تحرک باید از نشستن و ایستادن در یک موقعیت ثابت و به مدت طولانی پرهیز نمایند زیرا حرکت از کند شدن جریان خون جلوگیری کرده و مانع از ایجاد واریس و یا ترومبوفلبیت میشود
بعضی از مشاغل به دلیل اینکه مادر را در معرض مواد مضر قرار میدهد خطرناک می باشند. این مشاغل عبارتند از کارکردن در پالایشگاهها، آزمایشگاههای تحقیقاتی، محلهایی که در آن گازهای شیمیایی وجود دارد و همچنین مکان هایی که دارای جزوه شیمی بهداشت محیط هستند پرستار بارداری که در اتاق عمل کار می کند ممکن است در معرض گازهای بیهوشی قرار بگیرد. پرستاران بارداری که با دستگاه های رادیولوژی پرتابل کار میکنند نیز در معرض خطرات شغلی هستند
مسافرت در دوران بارداری:
بسیاری از خانم ها در دوران بارداری نیز شیوه زندگی طبیعی و مسافرت های روتین خود را دنبال میکنند. دوران بارداری به دلیل افزایش عوامل انعقادی فیبرینوژن در خون و خطر توقف خون در صورت نشستن طولانی خطر ترومبوآمبولیسم وجود دارد. به دلیل خطر بروز ترومبوفلبیت باید به مادر آموزش داد که در هنگام مسافرت با ماشین نشستن طولانی مدت خودداری کند در رابطه با مسافرت با ماشین توصیه میشود که حداکثر زمان رانندگی در طی یک روز ۶ ساعت باشد و در این مدت هر دو ساعت یک بار توقف نموده تا خانم باردار بتواند ۱۰ دقیقه پیادهروی کند. پیادهروی بازگشت وریدی خون از پاها را افزایش میدهد. در هنگام نشستن در ماشین خانم باردار نیز باید همانند سایر افراد از کمربند ایمنی معنی استفاده نماید اما کمربند را به شیوه ای تنظیم نماید که یک طرف :
، ً
فهرست مطالب