سوالات فلسفه اسلامی
دانشگاه پیام نور دانشگاه آزاد اسلامی رشته روانشناسی کارشناسی ارشد
حالا اگر فروع دین برای ما مطرح شد که )نماز، روزه ، خمس ، زکات، حج، جهاد ، (؟)( : ؛ ؛
:؛ ) 
: ) ( ؛ ؛ ً )(
:؛ ً ً – : -: – – – :)( :
:
: 
:
: : )ً (
انتخاب کند . یکی دیگر از معانی اختیاری یعنی رفتار عالمانه داشتن است .
یعنی انسان رفتار و کارهای خود را بر اساس علم و معرفت خود انجام می دهد. نه صرفا بر مبنای تقلید کورکورانه) انسان که بر مبنای تقلید کورکورانه کارها را انجام دهد آن کارها ثمره ای نخواهد داشت( .
حال در زمینه بچه دار شدن ،پس خواست خدا است که ما بچه دار شویم ولی اراده انسان هم شرط است. آیا میتواند کودک خود را خوب تربیت کند بدون دخالت دیگران و یا آیا آینده فرزند خود را میتواند تأمین کند، و وقتی انسان موقعیت اینکه کسی در زندگی و تربیت فرزندانش دخالت ننمایند و آینده خود و فرزندش را تامین می کند اختیار میکند که صاحب فرزند شود. اما گاهی وقت ها بچه دار شدن غیر ارادی است و فرزند بدون آمادگی و اختیار پدر و مادر وارد زندگی می شود و خیر و برکت نیز با خود میآورد. واین بچه حلقه ی واصله بین پدر و مادر میشود. پس خداوند همیشه بهترین را برای ما انسانها میخواهد. رفتارها و بایدها و نبایدهای انسان را دو بخش کرده است . بخشی که خداوند تقدیر کرده است که شما چه حکمت آن را بدانید و چه ندانید واجب است انجام دهید ، مثل نماز خواندن و روزه گرفتن.
جلسه هشتم
یکی از خصوصیات علم فلسفه این است که تغییر ناپذیر و ثابت است. اما در علم تجربی شما دائما می بینید که در حال تغییر است. منظور از تجرد یعنی به یک فعلیتی برسند که آن خصوصیات کمالی که دارند به آن مرتبهای میرسند که دیگر قابل تغییر نباشند.
مثال حیواناتی که به تجرد رسیدهاند. مثلا سگ اصحاب کهف در قرآن مثال زده شده است. سگ اصحاب کهف که به عنوان یک حیوان بهشتی از او یاد شده است که همراه با اصحاب کهف به خواب عمیق رفته بود و دوباره زنده می شود و مجدداً میمیرند و همراه اصحاب کهف در بهشت محشور میشود.
یکی از نمونه های قرآنی است که می توانیم دلیل بر تجرد حیوانات بگیریم. مهمترین دلیل ادراکات هستند ،حیوان چون دارای قوه مدرکه است. و دارای ادراک است به اعتبار اینکه هر ادراکی مجرد است هر موجودی که دارای ادراک باشد به تجربه می رسد و آقای جوادی آملی از همین ادراک استفاده میکنند و برای حیوانات هم نوعی تجربه اثبات میکنند. چون گیاهان هم نمونه سوالات فلسفه اسلامی شعور دارند مثلا وقتی گلی در منزل دارید این گیاه به هر طرف که نور باشد به همان طرف می چرخد و رشد می کند ، پس این خود در واقع حکایت از ادراک برای گیاهان دارد ،نوعی شعور است. هرچند که نوع شعور گیاهان با انسان فرق دارد ؛اما اگر ما برای بر اساس یک برهانی ثابت کنیم که هر ادراکی مجرد است. همان گونه که ملاصدرا هم آن را ثابت کرده ما می توانیم هر موجودی که دارای ادراک است را تجرد اش را اثبات کنیم.
علم همواره پویا است ،فلسفه هم علمی پویا است، که تکامل پیدا کرده است. همانگونه که علوم تکامل پیدا میکند، تغییر به تکامل هیچ فرقی ندارد. ما دو نوع تغییر داریم ،یک وقت ً – – ؛: : شریک خدا چرا ؟ چون ذاتا ممتنع است، مثل اجتماع نقیضین. چرا میگوییم ذاتا ممتنع است. در واقع شریک خدا قرار دادن نمونه سوالات متون اسلامی با پاسخ اجتماع نقیضین است یعنی از آن حیث که شریک خداست باید واجب الوجود باشد.
وقتی میگوییم شریک برای خدا. چون وقتی ما صحبت از دومی کنیم ، یعنی دوتا واجب الوجود ، یعنی هر کدام از این دو واجب الوجود باید هرکدام خصوصیاتی داشته باشند؛ که دیگری آن را نداشته باشد .اگر هر دو در خصوصیات با هم یکی باشند یکی می شوند . و دومی هم مطرح نمیشود و جایی هم که دومی مطرح نباشد دیگر شریک مفهومی ندارد. اگر ما میگوییم شریک باید دومی باشد ،که آن دومی تمام خصوصیات شبیه اولی باشد اما نقاطی هم باید داشته باشد که دو می او باشد.
شریک خداوند لازمه اش آن است که این دومی که ما برای خدا لحاظ میکنیم با خدا یک تفاوتهای داشته باشد یعنی بعضی از کمالاتی که خداوند دارد شریکش نداشته باشد و یا بعضی از کمالاتی که شریک خداوند دارد ، خداوند نداشته باشد . در این صورت لازم می آید که این ها محدود باشند .محدود با واجب الوجود بودن سازگاری ندارد. پس اجتماع نقیضین شریک خدا جز )به لحاظ فلسفی( امتناع بالذات محسوب می شود.
البته شریک خدا را در بحث نگاه کلامی بیان میکنند ؛که محال ذاتی نیست و محال وقوعی است . حالا تعریف های دیگری لحاظ می شود. یعنی چیزی را که ذاتا ممکن است ،ممکن باشد به اعتبار ذاتش ممکن باشد، اما به اعتبار وقوعش محال لازم بیاید. ولی به نظر میآید که همین نگاه فلاسفه دقیق تر باشد در بحث شریک خدا.
اما در بحث امتناع بالغیر؛ میگوید که یک شی ذاتا ممکن است وجود ممکن ا لعدم باشد. یعنی هم ممکن باشد برایش عدم بودن و هم ممکن باشد ،برایش موجود بودن. حالا اگر این ؟ ّ)( : ً: ً : )( ً ؛ :
فهرست مطالب